چاپ سوم مجموعه قصههای فریبا وفی به نام بی باد، بی پارو را تازگی خواندم. در این کتاب داستان بسیار کوتاهی هست درباره بغل کردن. خانم صدری که تازه از آمریکا آمده راوی داستان را که عادت ندارد نزدیکانش را بغل کند شماتت میکند که چرا مادرش را بغل نمیکند و درباره فواید بغل کردن داد سخن میدهد. بالاخره راوی که به قول خودش چهل سال است مادرش را بغل نکرده، تصمیم میگیرد با این […]
سفر به سنت استپانوس
با دوست بهانهگیرم ــ همان که با سینما رفتن در مال میانه خوبی ندارد و نگران گسترش ذخیره اطلاعاتمان در ابرهاست و … ــ و دوستان دیگر به سفر به کلیسای سنت استپانوس در نزدیکی جلفا کنار رود ارس رفته بودیم. ده بیست سال اخیر جاده آسفالتهای تا نزدیکی کلیسا میرود. در نزدیکی کلیسا برای خوردن چای و تنقلات در سایه درختان میز و صندلی چیدهاند و کلیسا موزهای و محلی برای خرید سوغاتی و […]
شهرهای ترکیبی و اهمیت خاک
امروز تعدادی از ما در شهرهایی زندگی میکنیم که روی نقشه جغرافیا پیدا نمیشوند. برای مثال تعدادی از ارمنیان ایران که هنوز راهی آمریکا نشدهاند نیمی در ایران و نیمی در ارمنستان زندگی میکنند؛ یا دقیقتر، چند ماه در تهران و چند ماه در ایروان. برای این گروه انگار شهری مجازی پیدا شده است که مخلوطی است از تهران و ایروان و خیابانهایش میرزای شیرازی، تومانیان، شیرمرد، آبوویان، میدان ونک، میدان هانراپتوتیون و … هستند. […]
نگاهی به شهروندچهار Citizen Four ساخته لورا پویترس Laura Poitras
شمشیر دولبه شهروندچهار فیلمی است درباره ادوارد اسنودن که اینک چهره مشهوری در اخبار جهان است. او کارمند سابق NSA (آژانس امنیت ملّی) آمریکا است که به خاطر افشای اسناد محرمانه و نیمهمحرمانه این کشور و از آن مهمتر با افشاگری درباره شنود و مراقبت گسترده سازمانهای امنیتی آمریکایی از این کشور گریخت و به روسیه پناهنده شد. او در حال حاضر در مکان نامعلومی در روسیه زندگی میکند و در آمریکا به جرم جاسوسی […]
خود شیفتگی طبقه متوسط در فیلمهای ایرانی دو دهه اخیر
در سالهای اخیر همه از رواج بیسابقه «فیلمهای آپارتمانی» شکایت میکنند و این را آفتی برای سینمای ایران میدانند و خواهان استفاده فیلمها از لوکیشنهای دیگر هستند. اما آپارتمانی شدن فیلمها نتیجه یک محدودیت عمیقتری است. آپارتمان جای زندگی طبقه متوسط شهری ــ بخصوص تهرانی ــ است؛ آپارتمان و داخل ماشین و اداره و احتمالاً ویلایی در شمال یا باغی دور و بر تهران. نسل جدید فیلمسازان از طبقه متوسطند و قشر روشنفکر این طبقه […]
درباره برگردان اسامی خاص به فارسی
اتان کوئن یا ایتن کوئن؟ کتابی درباره برادران کوئن ترجمه میکنم و سر چگونگی ثبت نام برادر کوچکتر ماندهام. اتان یا ایتن؟ نخستینِ این دو، شکل رایجتر ضبط نام اوست؛ دوّمی نزدیکتر است به تلفظ اصلی آن در زبان انگلیسی. به نظر میرسد که با توجه به این امر باید بی چونوچرا شکل دوم را برگزید. امّا یک فارسیزبان، با فرض این که انگلیسی نمیداند، شکل دوّم را چه خواهد خواند؟ eeten، eetan یا eyten […]
نگاهی به فیلم مستند بلند به من گوش بده مارلون Listen to Me Marlon
مارلون براندو: بازیگری تنازع بقاست فیلم مستند به من گوش بده مارلون به کارگردانی استِوان رایلی که سال گذشته در آمریکا اکران شد و نسخه دوبله و کوتاهشده آن از تلویزیون ما هم پخش شده، از چند نظر فیلمی جذاب و دیدنی است. مثل هر مستند پرترهای داستان یک زندگی است و آن هم داستان یک زندگی پرماجرا. داستان صعود یکی از مشهورترین ستارگان سینمای عصر ما به اوج شهرت و پیآمدهای تراژیک آن. بعد […]
سینمای شاعرانه چیست؟
سنت کلام و ادبیات، آفرینش زبانی، آن قدر ریشهدار است که در هنر نسبتاً جوانی مثل سینما نیز که بر تصویر (و امروزه بر صدا نیز) استوار است، خواه نا خواه مرتب با هنر زبانی، با کلام، مقایسه میشود. از روایت و قصهگویی تصویری سخن میگوییم (این حقیقت دارد که بدون استفاده از کلام و به کمک تصویرها نیز میتوان داستان تعریف کرد) و این روزها حتی از فیلم-مقاله یا مقاله سینمایی. امّا آیا با […]