ایزی رایدر یکی از نخستین فیلمهایی بود که اواخر دههی ۱۳۴۰ در سینما شهر قصه بر پرده رفت؛ سینمایی که اختصاصاً فیلمهای هنری نشان میداد. روزگاری بود که سینهفیلیا و هیپیگری روح جوانان جهان را تسخیر کرده بودند. روحیهی طغیان و حس نارضایتی از وضع موجود، مفهومی گنگ بود بدون مرزهای مشخص که به نظر میآمد عشق سینما و هیپیگری ــ که معنای ظاهریاش بلند کردن مو و گذاشتن ریش و کنار گذاشتن آراستگی ظاهر […]
دسته: نقد فيلم
نگاهی به سینمای امیر نادری آن سوی آبها
دوندههای امیر نادری امیر نادری بعد از ترک ایران در سال ۱۳۶۶، هفت فیلم بلند در خارج از کشور ساخته است. پنج فیلم در آمریکا (چهار تا در نیویورک و یکی در لاس وگاس)، و دو فیلم در ژاپن و ایتالیا. این فیلمها از طرحی پیروی میکنند که شباهت قابلتوجهی به طرح قصهی فیلم دونده دارد؛ به استثنای یک فیلم، آ، ب، ث، منهتن. در این فیلم نادری کوشیده است به شخصیتهای آمریکایی واقعی، طبعاً […]
خود شیفتگی طبقه متوسط در فیلمهای ایرانی دو دهه اخیر
در سالهای اخیر همه از رواج بیسابقه «فیلمهای آپارتمانی» شکایت میکنند و این را آفتی برای سینمای ایران میدانند و خواهان استفاده فیلمها از لوکیشنهای دیگر هستند. اما آپارتمانی شدن فیلمها نتیجه یک محدودیت عمیقتری است. آپارتمان جای زندگی طبقه متوسط شهری ــ بخصوص تهرانی ــ است؛ آپارتمان و داخل ماشین و اداره و احتمالاً ویلایی در شمال یا باغی دور و بر تهران. نسل جدید فیلمسازان از طبقه متوسطند و قشر روشنفکر این طبقه […]
نگاهی به فیلم مستند بلند به من گوش بده مارلون Listen to Me Marlon
مارلون براندو: بازیگری تنازع بقاست فیلم مستند به من گوش بده مارلون به کارگردانی استِوان رایلی که سال گذشته در آمریکا اکران شد و نسخه دوبله و کوتاهشده آن از تلویزیون ما هم پخش شده، از چند نظر فیلمی جذاب و دیدنی است. مثل هر مستند پرترهای داستان یک زندگی است و آن هم داستان یک زندگی پرماجرا. داستان صعود یکی از مشهورترین ستارگان سینمای عصر ما به اوج شهرت و پیآمدهای تراژیک آن. بعد […]
سینمای شاعرانه چیست؟
سنت کلام و ادبیات، آفرینش زبانی، آن قدر ریشهدار است که در هنر نسبتاً جوانی مثل سینما نیز که بر تصویر (و امروزه بر صدا نیز) استوار است، خواه نا خواه مرتب با هنر زبانی، با کلام، مقایسه میشود. از روایت و قصهگویی تصویری سخن میگوییم (این حقیقت دارد که بدون استفاده از کلام و به کمک تصویرها نیز میتوان داستان تعریف کرد) و این روزها حتی از فیلم-مقاله یا مقاله سینمایی. امّا آیا با […]
یادداشتی بر شوالیه جامها (ترنس مالیک)
زیبایی خیرهکننده جهان ترنس مالیک فیلمسازی است که به کم فیلم ساختن مشهور است (یا بود، چون سالهای اخیر کم فیلم نساخته است) و به کم مصاحبه کردن. فیلمسازی تجربی که فیلمهای بلند با کیفیت فنی بالا با بازیگران هالیوودی میسازد. به خاطر خط قرمز باریک (فیلمی درباره جنگ) مشهور است و چند سال پیش درخت زندگی اش برنده نخل طلایی جشنواره کن شد. شوالیه جامها آخرین فیلم اوست. فیلم تمی دینی دارد. حکایت انسانی […]
درباره فیلم انیمیشن «پشتورو»
انیمیشن، اکشن و ایدئولوژی عنوان Inside Out، فیلم انیمیشنِ مشهورِ شرکت پیکسار را به «بیرون و درون» و از این قبیل ترجمه کردهاند، در حالی که این عبارت یعنی پشتورو، به همان معنی که پیراهنی یا جورابی را پشتورو میپوشیم یا پشتورو میکنیم. امّا چیزی که در این فیلم پشتورو شده است، خود انسان یا دقیقتر ذهن یا سر آدمیزاد است. دخترکی که به خاطر تغییر محل کار پدرش خانهشان به شهر جدیدی منتقل میشود، […]
نقد فیلم: ابد و یک روز
داستانِ یک خانواده طی چند ماه ابد و یک روز به مطرحترین فیلم سینمای ایران در سالهای اخیر تبدیل شده است. بعد از نمایش در جشنواره فجر و اظهارنظرهای تقریباً به تمامی ستایشآمیز درباره آن و گرفتن تعداد قابلتوجهی از جوایز این جشنواره و سپس اکران نوروزی و نمایش در سالنهای پر از تماشاچی، شاهدی بر موفقیت همه جانبه این فیلم و کارگردان و بازیگران جوانش هستند. موفقیت فیلم بیش از هر چیز مرهون توانایی […]