بازی‌های زبان: از زرنگی تا زرنگ‌بازی

فلانی بچه زرنگیه! بارک‌الله! عقلش خوب کار می‌کنه! حواسش جمعه! در یک کلام، وقتی می‌گوییم کسی زرنگه، نه تنها صفتی منفی برایش به کار نبرده‌ایم، بلکه کلی هم ازش تعریف کرده‌ایم. کسی که زرنگ نیست یا کمی پَخمه است، یا کمی تنبل. وبیشتر آدم‌ها نمی‌خواهند به این صفت‌ها مفتخر شوند. امّا حالا بگو فلانی داره زرنگی می‌کنه. با همین افزودن فعل کمکی ”کردن“، اوضاع به کلی فرق می‌کند. می‌گویی فلانی داره زرنگی می‌کنه! می‌گوید نه […]

فیلم مستند و قصه‌گویی

با نگاهی به فیلم‌های خانه قمر خانم (آیدا پناهنده) و بی‌بی، تولدت مبارک (سید حامد نوبری) داوری درباره برخی از فیلم‌هایی که برای انتخاب مستند برتر سال تماشا کرده‌ام، پرسش‌های عمومی‌تری را پیش می‌کشد. تحلیل این پرسش‌ها می‌تواند برای آشنایی با تجربه‌های نسبتاً جدید در مستندسازی ما و نشان دادن تناقضات ذاتی آن‌ها، راهگشا باشد. یکی از این بحث‌ها قابلیت‌های سینمای مستند برای تعریف داستان و شخصیت‌پردازی است. دو فیلم خانه قمر خانم (آیدا پناهنده) […]

تکه فیلم‌های موبایلی و فیلم مستند

فیلم‌هایی که توسط تلفن‌های موبایل گرفته می‌شوند روزبه‌روز اهمیت بیشتری در برنامه‌های خبری تلویزیون‌ها، شبکه‌های مشارکت ویدئو مانند یوتیوب کسب می‌کنند و حتی در بخش‌هایی از فیلم‌های مستند به عنوان سند به کار گرفته می‌شوند. ارزش اصلی این فیلم‌ها در موضوع آن‌هاست. موضوع معمولاً رویدادی است که به دلیل شرایط خطرناک و استثنایی توسط دوربین دیگری ضبط نشده است و این فیلم‌ها منابع تصویر کمیاب یا منحصربه‌فرد از آن رویداد هستند. کیفیت تصویر و صدای […]

چرا ارامنه نوروز را جشن نمی‌گیرند؟

دوستی تلفن زد با پیشنهاد ساخت فیلم مستندی درباره نوروز در میان ارامنه ایران به عنوان قسمتی از مجموعه‌ای درباره عید سال نو. وقتی به او گفتم که ارامنه نوروز را جشن نمی‌گیرند تعجب کرد. به او گفتم که هنگام تحویل سال نو در خانه ارمنی‌های ایران خبری نیست. گفت: یعنی نه سفره هفت سینی؟ نه سبزی سبز کردنی؟ نه دید و بازدیدی؟ گفتم همین طور است و البته این امر یک دلیل منطقی خیلی […]

عکس های سفر عید به اصفهان

سفر عید به اصفهان سفر کاری هم بود. دارم  درباره دوستم آزاد ماتیان که شاعر، مترجم و استاد ادبیات و زبان ارمنی در دانشگاه اصفهان است فیلم مستندی می سازم  و برای این کار چند روزی مهمانش بودیم. امّا از عکس گرفتن هم گریزی نیست. بخصوص از زاینده رود پر آب و مردم شادی که اطرافش جمع بودند و یا در راه بازگشت از ردیف درختانی که چشم اندازی چشم نواز تدارک دیده بودند بعد از […]

ماهی قرمز در کانون بحثی فرهنگی-اقتصادی-فلسفی

 این روزها بحث خریدن یا نخریدن ماهی قرمز داغ است: ماهی قرمز نخرین. بیمای می‌آره. درست نیست یه جاندار را برای شادی‌مون نابود کنیم. تازه ماهی قرمز مال سفره هفت سین نیست! مال چینیاست! بخریم امّا بعد سیزده بریزیم تو حوض یا دریاچه پارک‌ها، این طوری هم زنده می‌مونن هم بیشتر می‌شن به جای این کارا روش‌های نگهداری ماهی قرمز را بگویید. کسی با این حرف‌ها از خریدن ماهی قرمز منصرف نمی‌شه قربون شکلت برای […]

نقد فیلم خدمتکار

 ارباب‌ها، خدمتکارها و یک روزنامه‌نگار شجاع آنچه از فیلم خدمتکار به یاد آدم می‌ماند فضای رنگارنگ و تصویرهای شاد و درخشان آن است که قصه فیلم درباره روابط اجتماعی ظالمانه حاکم در شهر کوچک جکسونِ می‌سی‌سی‌پی آمریکا در آن می‌گذرد. این فضای شاد محصول رنگ و نور فضاهای درونی خانه‌ها و طبیعت سرسبز، ولی مهم‌تر از این‌ها، لباس‌های با طرح رنگ‌ شاد (و اندکی دهاتی، چنان که سلیقه شهرستانی همه جا هست) و آرایش و […]

آرتیست: کپی‌کاری

در نقاشی، کپی‌کاران درجه یک صنعتگرانی ماهر هستند. هماهنگی دست با دید، آشنایی با ماتریال و تکنیک‌های نقاشی، درک رنگ و نور و ویژگی‌های سبکی دوران‌های تاریخی گوناگون، توانایی‌هایی هستند که بدون آن‌ها خلق یک کپی خوب از آثار این یا آن هنرمند بزرگ امکان‌پذیر نخواهد شد. امّا کپی‌کار، هر چقدر هم در کارش استاد باشد، هنرمند خلاقی به حساب نمی‌آید. فاقد احساس و بینش و سبک اصیل مخصوص به خود است. هیچ نقاشی به […]