… امّا فرهنگسازی علیه مصرف دخانیات و ارتباط آن با قانون، نکات جالبی در خود دارد که در اینجا به تعدادی از آنها اشاره میکنم: منطق مخالفت با استعمال دخانیات دو وجه مختلف دارد. کسانی که با سیگار کشیدن شهروندان مخالفند دو دلیل دارند. آنها میگویند سیگار کشیدن برای کسانی که ناخواسته دود سیگار را تنفس میکنند زیانآور است و باید از حقوق آنها دفاع کرد بنابراین باید سیگار کشیدن را در مکانهای عمومی ممنوع […]
آربی آوانسیانِ مستندساز
یادداشتی بر فیلم لبئوس ملقب به تادئوس آربی آوانسیان را با کارهای تئاتری او و فیلم چشمه میشناسیم و کمتر کسی است که بداند او فیلم مستند هم ساخته است. حتی اگر به کتاب “فرهنگ فیلمهای مستند سینمای ایران” (مسعود مهرابی) مراجعه کنید، نامی از فیلم مستند “لبئوس، ملقب به تادئوس” که در سال ۱۳۴۶ ساخته شده نمییابید. البته این امر بیش از آنکه تقصیر مؤلف کتاب یادشده باشد، از شرایط تولید غیرعادی فیلم ناشی […]
ماجرای مگسهای روی دیوار
مگسی که روی دیوار نشسته است. شما او را نمیبینید. بدون توجه به حضورش کار خودتان را میکنید. هر کاری. ممکن است سر زنتان داد بزنید، یا روی بچهتان دست بلند کنید، … خلاصه، کارهایی که جلوی دوربین نمیکنید. موقعیت آن مگس، کمال مطلوب مستندسازی است که میخواهد موضوعش در حضور دوربین همان طور رفتار کند که انگار دوربین وجود ندارد. به آن نگاه نکند. خودش را جمع و جور نکند. یقهاش را درست نکند. […]
بورخس و آینده
مدینه فاضله مرد خسته پیش میآید که کتابی سالیان دراز در کتابخانهتان افتاده، هر از گاهی آن را ورقی زدهاید، امّا چنگی به دلتان نزده و رهایش کردهاید. امّا یک بار که سر حوصله یا به توصیه کسی بخشهایی از آن را میخوانید، ناگهان گنجی در آن مییابید که چشمتان را به روی دنیای جدیدی میگشاید. باغ گذرگاههای هزارپیچ نوشته خورخه لوئیس بورخس به ترجمه احمد میرعلایی، یکی از این کتابها بود تا اخیراً نقل […]
روزنامه ارمنیزبان "آلیک" هشتادساله شد
این روزها وقتی برخی آشنایان پرسوجو میکنند که “نیستی” و من در پاسخ توضیح میدهم که در یک مجله ارمنیزبان مشغولم، هنوز اسم مجلهمان را نگفته، میگویند “آلیک؟” و من حرصم میگیرد چون با “آلیک” مخالفم، چون مجلهای که در آن کار میکنم، “هویس”، میخواهد چیزی باشد متفاوت با “آلیک”. “آلیک” روزنامهای است ارمنیزبان که از سال ۱۳۱۰ در تهران منتشر میشود. در آغاز مدتی ماهنامه و هفتهنامه بوده است و از سال ۱۳۴۱ به […]
نقد فیلم «ده» عباس کیارستمی
در فیلم های عباس کیارستمی اکثراً آدم های عادی به روشنفکران درس زندگی می دهند. از جمله در فیلم ده که به گمان من یکی از بهترین های کیارستمی در میان فیلم های بعد از انقلاب اوست. جای نقدی که در زمان نخستین نمایش های ده درباره آن نوشته بودم در میان مطالب این وبلاگ درباره کیارستمی خالی بود. این بود که بدون مناسبت خاصی آن را آپلود کردم. هرچند نوشتن درباره فیلمسازهای کلاسیک ما […]
از مخالفت با انشاء نویسی و اجتماعیگرایی عامیانه تا ضرورت پرهیز از زیباییشناسیگرایی محض (استتیسیزم)
اندیشههایی درباره نظریه نقد فیلم (شاید راهنمایی هایی برای نگارش نقد فیلم) سینما ماهیت یا ذات از پیش تعریف شدهای ندارد که فیلمها بر اساس آن ساخته میشوند. آنچه ماهیت سینمای نامیده میشود، نقاط مشترک همه فیلمهایی است که ساخته شدهاند و منتقدان فیلم که بیش از همه با فیلمهای کلنجای میروند، از گروههایی هستند که میتوانند در یافتن این نقاط مشترک و استنباط ذات سینما از آنها، نقش فعالی داشته باشند. آنها نه تنها […]
فرهنگ نقد فیلم در پرونده یه حبه قند در ماهنامه فیلم
“پیام این فیلم چیست” آیا پرسش موجهی است؟ پروندهای چهل صفحهای درباره فیلم یه حبه قند شامل شش نقد در جدیدترین شماره ماهنامه فیلم. خواندن نقدهای شش منتقد، و در میان آنها نقد سردبیر ماهنامه هوشنگ گلمکانی، همه تحسینآمیز و همه در توصیف و تشریح لذّتی که نویسندگان از تماشای فیلم بردهاند، و تقریباً به کلّی خالی از این پرسش که فیلم چه میگوید و نگاهش به مسائل جامعه امروز ما چیست، یا در یک کلام: […]