یک ترجمه نام کتابها و مقالههای پائولین کیل بسیار دشوار و گاهی غیرممکن است. برای ترجمه عنوان مقالهای که میخوانید، در زبان فارسی معادل مناسبی برای movies نیافتم. در انگلیسی این لفظ بیشتر بر کارکرد عامهپسند و وجه عامیانه سینما دلالت میکند، در برابر واژه film که بر وجه جدیتر و هنریتر سینما دلالت دارد. من در نوشته دیگری در ترجمه عنوان این مقاله به جای “موویز” گذاشته بودم “فیلمها” که گمانم درست نیست، چون […]
دسته: نقد فيلم
ابتذال، هنر، سینما
تکههایی از مقاله ابتذال، هنر، سینما پائولین کیل گزینش و ترجمه: روبرت صافاریان فیلمهایی که هنر نیستند امّا از آنها خوشمان میآید این روزها آن قدر درباره هنر سینما صحبت میشود که بیم آن میرود فراموش کنیم بیشتر فیلمهایی که از تماشایشان لذت میبریم آثار هنری نیستند. برای مثال فیلم شکارچیهای پوست سر یکی از سرگرمکنندهترین فیلمهای آمریکایی سال گذشته بود. این فیلم هرچند ماهرانه ساخته شده بود، امّا دشوار بتوان آن را یک اثر […]
مهرجویی در برابر فرهادی و میرکریمی: یک مقایسه
آیا شباهتی هست بین دو فیلم برتر جشنواره امسال: یک حبه قند و جدایی نادر از سیمین؟ در نگاه اول خیر. یکی در یزد در خانوادهای سنتی تقریباً به تمامی در محیط بسته یک خانه قدیمی میگذرد و دیگری در تهران در آپارتمان خانوادهای متجدد، در خیابان و دادگاه. یکی پرحادثه است و موقعیت پشت سر موقعیت و غافلگیری پشت سر غافلگیری، در آن یکی (یک حبه قند) تعداد رویدادها کم است (دست کم سازندهاش […]
میل به سینمای عامهپسند و ضدیت با روشنفکری در فیلم های ایرانی سالهای ۵۷-۷۷
هامون، روشنفکر پریشان به بن بست رسیده دوره تاریخی۱۳۵۷ تا ۱۳۷۷ دوره گذار از جّو داغ انقلابی و بیثباتی است به سالهای سازندگی و ثبات نسبی، دوران شکلگیری اندیشههایی که زمینهساز جنبش اصلاحات شد. نقطه گسست اصلی پایان جنگ و وفات رهبر انقلاب اسلامی و به قدرت رسیدن و فرمولاسیون اندیشهای است که به سازندگی مشهور شد و گرایش به اقتصاد و اندیشههای لیبرال بود. در این دوره در میان روشنفکران شاهد نقد اندیشه انقلابی […]
درباره چند مولفه مهم سینمای کیارستمی
بیتردید عباس کیارستمی یکی از فیلمسازان برجسته سینمای ماست. شیوه خاص فیلمسازی او بسیار ابتکاری است و بر ترکیب معینی از شکارِ لحظههای زنده از نابازیگران، نماهای بکر از طبیعت با دید گرافیکی قوی و الگوهای روایی تا حدودی برگرفته از واقعیت و تا حدودی خیالی است. نوشته حاضر قصد دارد برخی از مؤلفههای سینمای کیارستمی را، عمدتاً با تکیه بر فیلمهای اوج موفقیتهای جشنوارهای او ــ از کلوزآپ تا طعم گیلاس ــ ارزیابی کند، […]
کازابلانکا: سینمای عشقی یا سیاسی؟
این مردان بیآرمان کازابلانکا یکی از بهترین نمونههای فیلم عامهپسند سرگرمکننده عشقی است که معهذا انباشته از دیدگاههای ایدئولوژیک و سیاسی است. مقایسه شخصیت ریک (آمریکاییای که با مهارت تمام کافهای را کازابلانکا اداره میکند) و ویکتور (رهبر انقلابی مجار) بهتر از هر چیز دیدگاههای ایدئولوژیک فیلم را روشن میکند. فیلم با مهارت تمام ریک و ویکتور را به عنوان دو راس یک مثلث عشقی که راس سومش زن زیبایی است که اینگرید برگمن نقشش […]
شوکران: ملودرام نوآر
در پایان مطلب این است بهروز افخمی نوشته بودم مهم ترین کار او این است که شوکران را ساخته است. خودش هم در مصاحبه ای گفته است که بعید می داند بتواند دوباره فیلمی مثل این بسازد. امّا چرا شوکران فیلم فوق العاده ای است. نقدی را که در زمان نمایش فیلم در مجله گزارش فیلم نوشته بودم در این جا نقل می کنم. ملودرامِ نوآر شوکران حادثهای در سینمای ایران است. میتوان امیدوار بود […]
سن پترزبورگ
در سن پترزبورگ نشانههای پختگی را میتوان دید. پختگی برای یک کارگردان یعنی اینکه دم به دم به فکر این نباشد که با این قصهای که تعریف میکند چه پیامی میخواهد منتقل کند. او همه حواسش به این است که قصه اش را خوب تعریف کند، موقعیتها جالب و جذاب باشند، آدمها زنده و ملموس باشند، لحظههای غافلگیرکننده داشته باشد، حتی چطور خوب گافهای و نقاط ضعف و خلاءهای فیلمنامه را بپوشاند، خلاصه کاری کند […]